Problem nietrzymania moczu

19 gru 2018
0 Comment
Problem nietrzymania moczu

Terminem ‘nietrzymania moczu” określa się stan niekontrolowanego wyciekania moczu, powodujący trudności zarówno w utrzymaniu higieny, jak i w funkcjonowaniu społecznym jednostki.

Szacuje się że w Polsce cierpi na to schorzenie co najmniej 3 miliony kobiet.

Wśród głównych przyczyn występowania tego schorzenia  wyróżnia się przyczyny urologiczne (zaburzenia czynności dolnych dróg moczowych, zakażenia układu moczowego, powiększenie gruczołu krokowego, urazy i operacje dolnych dróg moczowych), ginekologiczne (osłabienie mięśni dna miednicy, obniżenie narządów miednicy małej, zanikowe zapalenie cewki pochwy, operacje ginekologiczne i położnicze) oraz neurologiczne ( urazy głowy i rdzenia kręgowego, udary mózgu, guzy mózgu, choroba Parkinsona, wady wrodzone układu nerwowego, mózgowe porażenie dziecięce, polineuropatie, choroby demielinizacyjne np. Stwardnienie rozsiane, choroba Alzheimera).

Do mniej bezpośrednich czynników występowania tego problemu należą choroby przewlekłe i zmiany ogólnoustrojowe (cukrzyca, alkoholizm, nowotwory, depresja, demencja, zaparcia, otyłość).

Nietrzymanie moczu jest odbiciem zaburzeń wzajemnego oddziaływania między ciśnieniem w pęcherzu moczowym a ciśnieniem w cewce moczowej.

Wyróżnić można zjawisko samoistnego wysiłkowego nietrzymania moczu u pacjentów. Następuje ono w chwili nagłego wzrostu ciśnienia w jamie brzusznej (kichanie, kaszel, śmiech, schylanie się, dźwiganie ciężarów itp.) Szacuje się, że występuje u  50-70% pacjentów, dotyczy głównie młodszych kobiet. Bezpośrednią przyczyną często jest osłabienie mięśni dna miednicy wynikające z przebytego porodu, obniżenia narządów miednicy małej, operacji dokonanych w tej okolicy, urazu lub zaburzeń hormonalnych (niedobór estrogenów).

Nietrzymanie moczu przez pacjentów może być również spowodowane niestabilnością  mięśnia wypieracza. Jego hiperaktywnością  lub niestabilnością. Występujące tu mimowolne skurcze pęcherza mogą być objawem uszkodzenia układu nerwowego. Do podstawowych objawów tego typu należy nagła niepowstrzymana potrzeba oddania moczu, w tym moczenie nocne. Występuje u 20-40% pacjentów,głównie u kobiet po menopauzie.

Do głównych rodzajów nietrzymania moczu można również zaliczyć jego czynnościową niewydolność, w której nie występują  zmiany patologiczne dolnego odcinka dróg moczowych, zachowany jest prawidłowy mechanizm mikcji, lecz dotarcie do toalety utrudniają fizyczne lub psychiczne przeszkody np: niesprawne poruszanie się, zaburzenia funkcji poznawczych, depresja, wrogi stosunek do opiekunów.

W zależności od rodzaju nietrzymania moczu występującego u danego pacjenta, należy przeprowadzić odpowiednią fizjoterapię, która w połączeniu z farmakoterapią powinna przynieść  odpowiedni skutek. Należy jednak pamiętać, że niezbędna do pełnego efektu jest zmiana trybu życia pacjenta.

Powinien on zadbać m.in o utrzymanie odpowiedniej masy ciała: otyłość powoduje osłabienie mm. dna miednicy co prowadzi do obniżenia jej narządów, unikać zaparć bowiem zalegające masy kałowe uciskają na pęcherz moczowy i cewkę moczową, jak również zaprzestać palenia papierosów w celu eliminacji kaszlu.

Do skutecznej fizjoterapii w przypadku wysiłkowego nietrzymania moczu zalicza się ćwiczenia mięśni dna miednicy tzw. Kegla, które mają na celu wzmocnienie mięśni dna miednicy. Trening ten polega na świadomym napinaniu i rozluźnianiu odpowiednich mięśni. Aby na początku nie uruchamiać tłoczni brzusznej wykonujemy ćwiczenia na siedząco, z lekkim pochyleniem tułowia ku przodowi, podczas wydechu. Trzeba wyeliminować działanie mm. brzucha, pośladkowych, przywodzicieli.Podczas wydechu należy napiąć cewkę moczowa na ok 5 s i rozluźnić, codziennie po kilka razy w ciągu godziny. Poprawę uzyskuje się po 4-8 tyg systematycznych ćwiczeń. Następnie utrudnia się trening przez włączenie mm. brzucha i innych.

Przy wysiłkowym nietrzymaniu moczu jak i w  przypadku niestabilności mięśnia wypieracza można również przeprowadzić  trening pęcherza, który polega na oddawaniu moczu o ustalonych porach, a nie w razie potrzeb. Ćwiczenia pęcherza prowadzą do przywrócenia korowej kontroli nad funkcja pęcherza. W początkowym okresie pacjent wychodzi do toalety co 30 min, zwiększając odstęp stopniowo co 15 min do 3 godzin.

W terapii nietrzymania moczu, spośród zabiegów fizykoterapeutycznych,  wykorzystywana jest elektrostymulacja, która ma na celu wywołanie  skurczu mięśni i powoduje ich wzmocnienie. Jednocześnie pozwala pacjentowi zrozumieć, które mięśnie powinny być uruchamiane. Wpływa korzystnie na ukrwienie i przewodnictwo nerwowe i wywiera efekt przeciwbólowy na okolice miednicy    ( np. bolesne blizny).

Problem nietrzymania moczu jest bardzo powszechny, a jego terapia jest uzależniona głównie od rodzaju nietrzymania moczu. Należy jednak pamiętać, iż jest to dla wielu pacjentów wstydliwy  temat i chęć poznania i nauczenia się ćwiczeń zależy w dużej mierze od terapeuty. Jego zadaniem powinno być również uświadamianie pacjenta o podjęciu  profilaktycznych kroków mających na celu obniżenie ryzyka występowania bądź pogłębiania problemu nietrzymania moczu.

Opracowanie: Fizjoterapeuta Anna Karpińska

Rozejście kresy białej

04 gru 2018
0 Comment
Rozejście kresy białej

Jak wiadomo ciąża i poród niesie za sobą wiele zmian w ciele kobiet, w obrębie zarówno miednicy, jak i wyglądzie brzucha. Ściana brzucha w okresie ciąży poddawana jest rozciągnięciu w wyniku rosnącej macicy. Pod wpływem zmian hormonalnych powinna się wydłużyć, dopasować się do objętości i ciśnienia. Mięśnie i ich połączenia powięziowe są narażone w dużym stopniu na rozciągnięcie. W konsekwencji często kończy się to deformacją – wypukłą zmianą w środkowej części brzucha tzw. rozstępem mięśnia prostego brzucha (DRA – diastasis recti abdominis).

Poprawa prawidłowej postawy, wzmocnienie i praca nad mięśniami posturalnymi oraz bardzo istotne – ODDYCHANIE – są podstawą w terapii DRA.

Z doniesień naukowych wynika, iż powiązanie osłabienia ściany brzucha towarzyszy często ból odcinka lędźwiowego, zaokrąglenie pleców w odcinku piersiowym, nietrzymanie moczu, obniżenie narządu rodnego a także rozejście kresy białej brzucha.

Jak samodzielnie sprawdzić czy mamy problem z rozejściem mięśnia prostego brzucha?

Leżąc na plecach, zginamy kolana. Przy wydechu jedną ręką podnosimy głowę do góry. Staramy się oderwać z ziemi łopatki. W badaniu wykorzystujemy drugi i trzeci palec ręki, która leży swobodnie. Test przeprowadzamy wzdłuż kresy białej (czerwona linia na obrazku). Jeżeli jesteśmy w stanie wsunąć palce pomiędzy mięśnie (uczucie przerwy, możliwość wpadnięcia we wnętrze brzucha) – mamy do czynienia z rozejściem mięśnia prostego brzucha.

WAŻNE: Mężczyźni też ciepią na rozejście mięśnia prostego brzucha!!!

Dysfunkcja jest często powiązana ze zmianą wzrostu ciśnienia w jamie brzusznej. Główne czynniki ryzyka (również u kobiet) to:

  • Otyłość brzuszna (często mężczyźni z  tzw. „mięśniem piwnym”)
  • Kaszel palaczy
  • Źle wykonywane ćwiczenia, szczególnie siłowe – podnoszenie dużych ciężarów
  • Genetyka
  • Następstwa źle gojących się ran pooperacyjnych na jamie brzusznej
  • Choroby powodujące silne wyniszczenie organizmu.

ZALECANA (DOBRA) AKTYWNOŚĆ FIZYCZNA:

  • Ścianka wspinaczkowa
  • Pływanie (kraul, grzbiet)
  • Taniec brzucha
  • Nordic walking
  • Joga
  • Narciarstwo
  • Rolki

NIEZALECANA (ZŁA) AKTYWNOŚĆ FIZYCZNA:

  • Brzuszki
  • Planki
  • Cross fit
  • Ćwiczenia z ciężarami
  • Bieganie
  • Rower (w niskiej pozycji)

W przypadku rozpoznania rozejścia mięśnia prostego brzucha wdraża się leczenie zachowawcze – opracowany plan rehabilitacji z fizjoterapeutą, ćwiczenia i terapia manualna, kontrolując postępy. Jeżeli usprawnianie nie przynosi oczekiwanych efektów oraz rozejście jest duże, należy zgłosić się na konsultacje z chirurgiem.

 

Opracowanie: mgr Fizjoterapii Justyna Sarna

Nasza strona używa cookies, aby zapewnić wygodę jej przeglądania. Zaakceptowanie tej opcji oznacza zgodę na używanie cookies./ We use cookies to ensure that we give you the best experience on our website.
Więcej informacji/More about cookies
Ok